Tổng kết — Caching, Async & Scheduling

TL;DR: Module 03 bóc năm cơ chế cùng đứng trên một nền AOP proxy: cache, chạy nền, lịch định kỳ, event. Đây là một trang để bookmark: cheat sheet chọn nhanh, glossary thuật ngữ, pitfall gom lại, và checklist tự chấm năm năng lực của module.

Đã đi qua những gì

Module bắt đầu từ một câu hỏi chung cho cả năm bài: annotation nào cũng gọn một dòng, vậy vì sao chúng lại mất tác dụng theo đúng một kiểu quen thuộc? Bài 01 trả lời bằng cơ chế proxy — self-call bỏ qua nó, và key strategy sai làm cache miss liên tục hoặc rò dữ liệu giữa user. Bài 02 đặt câu hỏi đó vào bối cảnh nhiều instance: cùng một @CacheEvict, Caffeine chỉ xoá được cache của đúng instance chạy nó, Redis xoá được cả cụm nhưng đổi lấy một vòng mạng và serialization. Bài 03 chuyển sang @Async, nơi kiểu trả về quyết định exception sống hay biến mất, và executor mặc định dùng chung cho mọi việc là nguồn nghẽn âm thầm. Bài 04 đưa vào trục thời gian: fixedRate và fixedDelay đếm mốc từ hai điểm khác nhau, còn scheduler một thread làm mọi job khác trễ theo mà không lỗi nào báo. Bài 05 khép vòng bằng Spring Events, sửa đúng ngộ nhận phổ biến nhất: @EventListener mặc định chạy đồng bộ, không phải bất đồng bộ như cái tên gợi ý, và @TransactionalEventListener AFTER_COMMIT mới là công cụ đúng cho việc phụ không thể thu hồi như gửi mail. Mini-challenge TaskFlow v6 ráp cả năm mảnh vào một tính năng thật: báo cáo đêm có cache, chạy nền qua executor riêng, sinh an toàn trên nhiều instance, và phát thông báo chỉ sau khi dữ liệu đã commit.

Bốn annotation, một sợi chỉ xuyên suốt:

flowchart TB
    P["AOP Proxy"] --> C["@Cacheable - bai 01"]
    P --> A["@Async - bai 03"]
    P --> S["@Scheduled - bai 04"]
    P --> E["@TransactionalEventListener - bai 05"]
    C --> PIT["Ho cam bay chung"]
    A --> PIT
    S --> PIT
    E --> PIT
    PIT --> P1["Self-call bo qua proxy"]
    PIT --> P2["Ranh gioi thread: ThreadLocal khong di theo"]
    PIT --> P3["Ranh gioi transaction: khong doi viec phu chay xong"]

🗺️ Cheat sheet

📖 Glossary module

⚠️ Pitfall tổng hợp

❌ Self-call bypass proxy — gọi this.method() trong cùng class cho @Cacheable/@Async tưởng annotation vẫn chạy. ✅ Tách sang bean khác, hoặc đẩy annotation lên đúng entry point được gọi từ bên ngoài.

❌ Cache thiếu identity trong key — method đọc theo user hiện tại nhưng key mặc định không phân biệt user. ✅ Đưa identity vào key tường minh (key = "#userId"), đừng để SimpleKey.EMPTY gộp mọi user vào một entry.

❌ @CacheEvict tưởng xoá toàn cụm khi backend là Caffeine. ✅ Caffeine chỉ xoá cache local của instance chạy nó — cần Redis hoặc kênh tín hiệu riêng để lan sang mọi instance.

❌ @Async trả void cho việc cần biết thành công hay thất bại. ✅ Trả CompletableFuture nếu caller hoặc audit cần biết kết quả; void chỉ hợp việc fire-and-forget thật sự.

❌ Dùng executor mặc định cho mọi loại @Async/@Scheduled. ✅ Khai executor riêng theo nhóm việc, pool size theo hồ sơ tải I/O-bound so với CPU-bound.

❌ Nhầm fixedRate với fixedDelay khi job chậm hơn chu kỳ. ✅ fixedRate đếm từ lúc bắt đầu nên dồn chồng; fixedDelay đếm từ lúc kết thúc nên luôn có khoảng nghỉ.

❌ Cron thiếu zone, tưởng chạy đúng nửa đêm giờ Việt Nam. ✅ Khai tường minh zone = "Asia/Ho_Chi_Minh", đừng phụ thuộc múi giờ mặc định của JVM.

❌ Nhiều instance cùng bật một job định kỳ, không khoá. ✅ Khoá phân tán (ShedLock, leader election, CronJob của Kubernetes...) cộng thiết kế idempotent làm tuyến phòng thủ cuối.

❌ @EventListener thường cộng @Async, tưởng đợi transaction commit. ✅ @EventListener luôn kích hoạt ngay tại publishEvent(); muốn đợi commit phải dùng @TransactionalEventListener AFTER_COMMIT.

❌ Ghi DB trong listener AFTER_COMMIT mà không mở transaction mới. ✅ Transaction gốc đã đóng hẳn tại AFTER_COMMIT — thao tác ghi cần @Transactional(propagation = Propagation.REQUIRES_NEW) tường minh.

Liên hệ các module khác

• Module 01 — Modern Java trong Spring: virtual thread executor học ở đó là một lựa chọn thật cho @Async I/O-bound trong module này, cùng ba cạm bẫy pinning/ThreadLocal/backpressure vẫn áp dụng nguyên vẹn khi dùng cho executor của @Async/@Scheduled.
• Module 02 — Observability & Production-ready: job @Scheduled chết âm thầm hay executor bị nghẽn đều không tự báo lỗi bằng annotation — đo bằng Micrometer counter/gauge (số lần job chạy thành công, thời điểm chạy gần nhất) là cách duy nhất phát hiện sớm, thay vì đợi khách hàng báo cáo thiếu mất.
• Cả hai module trước đều dùng lại đúng ProjectStatsService/NotificationService/NightlyReportJob của TaskFlow — mini-challenge bài 06 module này là nơi observability của module 02 lẽ ra nên gắn vào đầu tiên nếu bạn muốn mở rộng thêm.

✅ Self-assessment

• Implement @Cacheable và @CacheEvict với key strategy đúng, tránh bẫy self-call của proxy.
  • Nếu chưa chắc: re-read bài 01 mục 3 và mục 5.
• Compare Caffeine local với Redis distributed theo trục invalidation, serialization và chi phí vận hành.
  • Nếu chưa chắc: re-read bài 02 mục 4 và mục 7.
• Implement @Async đúng executor và diagnose exception bị nuốt khi method trả về void.
  • Nếu chưa chắc: re-read bài 03 mục 4 và mục 5.
• Choose fixed rate, fixed delay hay cron, và design chống chạy trùng khi chạy nhiều instance.
  • Nếu chưa chắc: re-read bài 04 mục 2 và mục 5.
• Design luồng phụ bằng Spring Events và justify khi nào cần @TransactionalEventListener AFTER_COMMIT.
  • Nếu chưa chắc: re-read bài 05 mục 2 và mục 3.

🚀 What's next

Module 03 là module cuối của course Spring Production-Ready (tier Mid trong lộ trình Spring). TaskFlow giờ đã có modern Java ở tầng DTO/client, observability đầy đủ, và caching/async/scheduling đúng pitfall — sẵn sàng cho tier Senior: Spring Reactive & Microservices, nơi kiến trúc chuyển sang hệ phân tán nhiều service, và một số câu hỏi module này để ngỏ (outbox pattern ở bài 05, message broker thật thay vì event in-process) mới thật sự cần lời giải đầy đủ.

📚 Tài liệu mở rộng

• Sách: Spring in Action (Craig Walls) — chương Caching và Task Execution/Scheduling, cùng cách trình bày dựa trên proxy đã học suốt module.
• Spec / Reference: Spring Framework Reference — Caching Abstraction, Task Execution and Scheduling, Transaction-bound Events.
• Thư viện liên quan: ShedLock — khoá phân tán cho scheduled task, dùng ở bài 04, không thuộc Spring.
• Bài trong khoá: Micrometer, metric và tag — cách đo mọi cơ chế trong module này thay vì đợi lỗi tự lộ ra.

Bài trước: Mini-challenge: TaskFlow v6