Module 2 — Tổng kết & cheat sheet

TL;DR: Module 2 xây dựng tầng Application từ byte HTTP thô đến toàn bộ kiến trúc cạnh (edge): anatomy request/response, headers quan trọng, cookie/session/CORS, ba thế hệ HTTP, bốn pattern truyền thông (REST/gRPC/WS/SSE), caching/CDN, reverse proxy Nginx, và load balancing L4/L7. Trang này gom lại thành cheat sheet một trang để bookmark và tra nhanh. Nếu bạn giải thích được vì sao request bị chặn CORS, chọn được WebSocket thay REST cho một use case, và vẽ được luồng client → CDN → LB → Nginx → app, bạn đã sẵn sàng cho module 3.

Đã đi qua những gì

Bạn bắt đầu từ anatomy một HTTP request: method nói lên ý định (GET đọc, POST tạo, PUT/PATCH sửa, DELETE xoá), status code nói lên kết quả (1xx thông tin, 2xx thành công, 3xx chuyển hướng, 4xx lỗi client, 5xx lỗi server), và header truyền metadata không nằm trong body.

Tiếp theo là headers quan trọng nhất: Content-Type khai báo định dạng body, Authorization mang credential, Cache-Control điều khiển caching, ETag cho conditional request, và nhóm X-Forwarded-* khi có proxy.

Cookie và session cho thấy HTTP vốn stateless — cookie là cách duy nhất browser lưu state giữa các request. Các thuộc tính HttpOnly, Secure, SameSite bảo vệ cookie khỏi XSS và CSRF. CORS giải thích vì sao browser chặn request cross-origin và cách server cấp phép qua Access-Control-Allow-Origin.

Ba thế hệ HTTP giải quyết cùng một vấn đề — truyền dữ liệu — nhưng với hiệu năng khác nhau: HTTP/1.1 dùng nhiều TCP connection song song (head-of-line blocking per connection), HTTP/2 multiplexing nhiều stream trên một TCP connection (nhưng HOL blocking ở TCP), HTTP/3 chuyển sang QUIC/UDP để loại HOL blocking hoàn toàn.

Bốn pattern truyền thông phục vụ bốn nhu cầu: REST cho CRUD API stateless, gRPC cho internal microservice cần hiệu năng + contract mạnh, WebSocket cho real-time hai chiều (chat, game), SSE cho server push một chiều (notification, live feed).

Caching và CDN giảm tải origin và giảm latency: browser cache → CDN edge → origin. Cache-Control xác định TTL; ETag + conditional GET tránh truyền lại body khi không đổi. CDN đưa content tới gần user địa lý.

Reverse proxy Nginx đứng trước backend: TLS termination, routing theo path, rate limiting, static serving, header forwarding. Backend chạy HTTP thuần nội bộ.

Load balancer L4/L7 scale ngang: L4 routing theo TCP (nhanh, TLS passthrough), L7 routing theo HTTP content (linh hoạt, TLS termination). Thuật toán round-robin/least-conn/IP hash. Health check + failover. Sticky session là tình thế — Redis là giải pháp đúng.

🗺️ Cheat sheet

Status code tra nhanh

HTTP/1.1 vs HTTP/2 vs HTTP/3

REST vs gRPC vs WebSocket vs SSE

Kiến trúc web edge — luồng request production

flowchart LR
    C["Client"] --> CDN["CDN Edge<br/>(cache static)"]
    CDN --> LB["Load Balancer L7<br/>(round-robin / least-conn)"]
    LB --> N1["Nginx<br/>(TLS term + rate limit)"]
    LB --> N2["Nginx<br/>(TLS term + rate limit)"]
    N1 --> A1["App Instance 1"]
    N1 --> A2["App Instance 2"]
    N2 --> A1
    N2 --> A2
    A1 --> DB["DB + Redis<br/>(session store)"]
    A2 --> DB

📖 Glossary

⚠️ Pitfall tổng hợp

• Nhầm 401 và 403: 401 Unauthorized nghĩa là "chưa xác thực" (ai gửi request này?), 403 Forbidden nghĩa là "đã xác thực nhưng không có quyền". Nhầm khiến client debug sai hướng.
• CORS không phải lỗi server: lỗi CORS xảy ra ở browser, không phải ở server hay network. Server nhận được request và trả response — browser chặn không cho JS đọc response đó. Log server không thấy gì.
• HTTP/2 không tự động nhanh hơn với 1 file lớn: lợi ích HTTP/2 rõ nhất khi tải nhiều asset nhỏ song song. Tải 1 file lớn duy nhất qua HTTP/1.1 hay HTTP/2 gần như như nhau.
• X-Forwarded-For bị giả mạo: client tự thêm header giả trước khi gửi request. Strip header từ client, chỉ tin giá trị proxy của bạn set.
• Sticky session + server down: session mất theo server chết — user bị đăng xuất đột ngột. Giải pháp đúng là external session store (Redis).
• Health check trả 200 nhưng DB unreachable: server trông healthy nhưng mọi request thật đều fail. Deep health check cần kiểm tra dependency thật.
• proxy_pass trailing slash: proxy_pass http://backend/ cắt prefix location, proxy_pass http://backend giữ nguyên path — nhầm gây 404 hoặc double path ở backend.

✅ Self-assessment

Bạn đã đạt module này nếu trả lời được:

• Explain được status code và header HTTP/1.1-2-3: vì sao 401 khác 403, ETag dùng để làm gì, HTTP/2 multiplexing giải quyết vấn đề gì so với HTTP/1.1 và HTTP/3 giải quyết thêm gì.
  • Nếu chưa: đọc lại bài 01 (HTTP anatomy), bài 02 (headers), bài 04 (HTTP/2), bài 05 (HTTP/3 QUIC).
• Choose được giữa REST, gRPC, WebSocket, SSE cho từng bài toán: public API dùng gì, chat app dùng gì, live notification dùng gì, internal microservice cần hiệu năng dùng gì.
  • Nếu chưa: đọc lại bài 06 (REST/gRPC/WS/SSE) phần so sánh và use case.
• Design được caching/CDN/reverse-proxy/load-balancer cho web scale: vẽ được luồng client → CDN → LB → Nginx → app pool → Redis, giải thích vai trò từng tầng và khi nào sticky session cần/không cần.
  • Nếu chưa: đọc lại bài 07 (caching/CDN), bài 08 (Nginx reverse proxy), bài 09 (LB L4/L7).

🚀 What's next

Module 2 hoàn thiện tầng Application. Module 3 — TLS & Công cụ Debug — đào sâu vào lớp bảo mật nằm dưới HTTP: TLS handshake hoạt động ra sao, certificate chain được xác thực thế nào, và cách dùng openssl s_client, curl -v, Wireshark để debug khi mọi thứ không hoạt động như kỳ vọng. Biết debug TLS là kỹ năng phân biệt engineer nắm công cụ với người chỉ biết dùng.

Bài tiếp theo: Module 3 — TLS & Công cụ Debug: tổng quan

📚 Tài liệu mở rộng

• High Performance Browser Networking (Ilya Grigorik, O'Reilly) — chương 2-4 về TCP, TLS, HTTP/1-2; chương 12 về HTTP/2; toàn bộ cuốn sách này là reference chuẩn nhất về networking cho web developer. Đọc miễn phí tại hpbn.co.
• RFC 9110 — HTTP Semantics: định nghĩa method, status code, header — nơi tra cứu khi cần biết "đúng ra 204 có được có body không?".
• RFC 9113 — HTTP/2: multiplexing, HPACK, stream priority.
• RFC 9114 — HTTP/3: QUIC transport, QPACK header compression.
• MDN Web Docs — HTTP: developer.mozilla.org/en-US/docs/Web/HTTP — reference nhanh cho mọi header, method, status code, với ví dụ thực tế và browser compatibility.